Orthoteg

Mae’r gwasanaeth orthoteg yn darparu asesiadau a thriniaeth gan gynnwys gosod dyfeisiau orthotig; dyfais allanol y gellid ei defnyddio i osod llwythau i ddylanwadu ar, addasu neu reoli swyddogaethau cyhyrysgerbydol a/neu niwrolegol y corff dynol.

Gellir defnyddio dyfeisiau o’r fath mewn ystod eang o sefyllfaoedd, gan gynnwys problemau sy’n gysylltiedig â rheoli’r traed, y coesau, y breichiau a’r asgwrn cefn. Asesir a chytunir ar nod triniaeth o’r fath ar y cyd â’r Orthotydd a’r claf, fodd bynnag, mae’r nodau cyffredin yn cynnwys:

• Rheoli poen oherwydd gormod o lwytho annormal
• Rheoli camweithrediad cyhyrau
• Darparu ar gyfer camaliniad difrifol/oedema
• Rheoli’r ystod symudiadau, megis ystod gyfyngol tra bod gwellhad yn digwydd

Rôl yr Orthotydd yw nodi, drwy asesu, y problemau/risg amlwg, nodi a oes angen ‘orthotig’, asesu ffisioleg unigolyn a datblygu a rhagnodi cynllun triniaeth yn ôl y gofyn, a allai gynnwys darparu orthosis.  Bydd yr orthotydd yn cydweithio â’r claf i gytuno ar y nodau ar gyfer triniaeth.  Pan fydd darpariaeth orthotig wedi’i gwneud, efallai y bydd angen trefnu adolygiad, neu fe’ch cynghorir i ail-ddefnyddio’r gwasanaeth ar sail ‘angen’.

Nid yw’r rhestr hon yn gwbl gynhwysfawr, fodd bynnag, fel canllaw cyffredinol gall y mathau o ddyfeisiau orthotig a ddarperir gynnwys:

• Mewn-wadnau
• Esgidiau presgripsiwn
• Orthosis Pigwrn Troed (AFO) stoc/personol (ar gyfer rheoli materion niwrolegol)
• Bresys pen-glin / Orthosis Pen-glin Pigwrn Troed (KAFO) (dyfeisiau coes llawn)
• Bres clun (rheoli datgymalu)
• Bres asgwrn cefn (rheoli toriad)
• Dyfeisiau ysgwydd a braich uchaf (rheoli safle)
• Amddiffyniad pen sylfaenol (hunan-niweidio pediatrig / cwympiadau)
• Cyngor hunanreoli – gellir cynnig arweiniad ac atgyfeiriad yn ôl y gofyn