ENGLISH
Cwympiadau, Bagliadau a Bympiau
Mae cwympiadau, bagliadau a bympiau yn rhan arferol o fywyd plant sy’n datblygu eu sgiliau echddygol bras. Mae’n fwy cyffredin ymhlith plant ifanc pan fyddan nhw’n dysgu cerdded, rhedeg a symud o gwmpas rhwystrau am y tro cyntaf.
Pan fydd plentyn yn disgyn, mae’n dysgu bod angen iddo wneud rhywbeth yn wahanol y tro nesaf i sicrhau na fydd yn disgyn eto – newid y cyflymder yr oedd yn symud, symud breichiau a choesau mewn ffordd wahanol, cydbwyso neu beidio gwneud y dasg eto. Mae pob plentyn yn dysgu ac yn tyfu ar wahanol gyfraddau, felly bydd angen mwy o ymarfer ar rai plant nag eraill i gael pethau’n iawn.
Wrth i blant dyfu mae eu craidd disgyrchiant yn newid, mae eu coesau a breichiau yn mynd yn hirach, maen nhw’n mynd yn drymach a gall y tasgau maen nhw’n eu cwblhau ddod yn fwy cymhleth. Mae’r ffactorau hyn i gyd yn gofyn i blentyn addasu ac ailddysgu sgiliau echddygol. Yn ystod yr amser hwn gall cwympiadau ddod yn fwy cyffredin.
Gall esgidiau effeithio ar sut mae plentyn yn symud – os yw esgidiau plentyn yn rhy fach neu’n rhy fawr, heb eu gwisgo’n iawn, yn rhy drwm neu ddim yn rhoi digon o gefnogaeth, gall hyn achosi bagliadau a chwympiadau.
Wrth i blant fynd yn hŷn mae’r tasgau corfforol sydd angen iddyn nhw eu cwblhau yn aml yn mynd yn anoddach a bydd angen mwy o ystwythder, cydbwysedd, cydsymudiad a chryfder. Os nad yw plentyn yn actif iawn nid yw’r sgiliau a’r galluoedd hyn yn gwella, a gallai hyn arwain at gwympo wrth gwblhau’r tasgau corfforol anoddach.
Ffactorau eraill a all achosi i blant gwympo yw blinder, salwch, peidio â mwynhau’r gweithgaredd a pheidio â chanolbwyntio ar y dasg. Nid yw pob plentyn yn mwynhau chwaraeon ond mae digonedd o weithgareddau corfforol sydd â’r un budd ac a allai fod yn fwy pleserus.
Efallai bydd rhai plant yn ei chael hi’n anodd cynllunio eu symudiad yn enwedig os yw’r dasg yn newydd, anodd neu bod llawer o bethau eraill yn mynd ‘mlaen o’u cwmpas ar yr un pryd. Gall torri tasgau i mewn i gamau llai ac ymarfer un cam ar y tro helpu. Gall newid y dasg i’w gwneud hi’n haws, fel defnyddio pêl fwy neu ysgafnach i’w thaflu a’i dal, hefyd helpu. Weithiau, y cyfan sydd ei angen yw treulio mwy o amser yn ymarfer.
Os yw’ch plentyn yn cwympo dros 10 gwaith y dydd, yn cael anafiadau difrifol oherwydd y cwympiadau neu’n cael trafferth codi i’w draed ar ôl cwympo, gofynnwch am asesiad meddygol neu siaradwch â’ch ymwelydd iechyd neu nyrs ysgol eich plentyn.
Beth gallaf ei wneud i’m helpu i/fy mhlentyn?
Mae’n bwysig annog lefelau gweithgareddau priodol mewn plant a phobl ifanc.
GIG
- Canllawiau gweithgareddau corfforol i blant (dan 5 oed)
- Canllawiau gweithgareddau corfforol i blant a phobl ifanc
AL
- Gweithgarwch corfforol ar gyfer y blynyddoedd cynnar (genedigaeth – 5 mlynedd)
- Gweithgarwch corfforol i blant a phobl ifanc (5-18 oed)
- Gweithgarwch corfforol i blant anabl a phobl ifanc anabl
Gall y gweithgareddau hyn helpu plentyn gyda’i ddatblygiad modur gros a helpu i atal cwympiadau a theithiau.
- Gweithgareddau Dan Do Ideas PDF – Gwybodaeth i Gleifion Gwasanaeth Ffisiotherapi Plant
- Gweithgareddau Awyr Agored Syniadau PDF – Gwybodaeth i Gleifion Gwasanaeth Ffisiotherapi Plant
Mae’r wybodaeth yng Ngham Dau a Cham Tri yn esbonio’r ffactorau a all effeithio ar ddifrifoldeb ac effaith symptomau cyhyrau, cymalau ac esgyrn.
Mae Cam Dau yn esbonio’r ffactorau a allai fod yn cyfrannu at eich sefyllfa.
Mae Cam Tri yn esbonio cyngor hunanreoli ar yr hyn y gallwch ei wneud i helpu eich hun.
Bydd dilyn y broses 3-cham yn eich helpu i wneud y gorau o’r wybodaeth ar y wefan hon.
